Social Icons

www.isvecteyasam.com

21 Ocak 2012

İsveçliler nasıldırlar? 10 adımda isveçliler.. (1)

İsveçliler hakkında yazacağımı söylediğim ilk yazı geliyor. Keyifli okumalar.

1. Lagom
İsveçlileri tarif ederken ise ilk bu kelime ile başlamak gerekli sanırım. Lagom, birçok dilde direk anlamı olmayan bizde ne az, ne çok  "kararında" anlamına gelen kelime. Hatta siz de isveçlilerle vakit geçirirken birşeylerden ne kadar istedilerini sorun. Cevapları genelde lagom olacaktır. İsveçliler genel anlamda da lagom yaşam sürmekteler.

2. Utangaçlar
Evet isveçliler utangaçlar. Bizim ülkede genelde isveçliler hakkındaki en büyük önyargı onların çok soğuk oldukları üzerinedir ama gerçek aslında isveçlilerin çok utangaç olmalarından kaynaklanıyor sanırım. Yani bir isveçli ile konuşmaya çalıştığınızda çok konuşmadığını göreceksinizdir bu onların aslında çekindiklerindendir.


3. İç ve açıl
Tabi yukarda isveçliler soğuk değil utangaçlar dedim ama bu adamlar hiç mi konuşmaz derseniz. Bunun da çaresi içkidir sanırım. İsveçliler içmeyi sever ama öyle böyle değil. Gerçekten severler. Hemen her geleneksel kutlamalarında küçük bardaklarda bol bol sert içkiler içerler. İçtikçede açılırlar. Konuşmaya başlarlar, bu seferde siz sıkılabilirsiniz çok konuşmalarından. Belkide İsveç'te içki satışının aşırı kontrol altında olmasının sebebide budur. Çok içmeleri.

4. Dakiklik
İsveçliler geç kalmaktan nefret ederler. Halk arasında çeşitli konularda farklılık var tabi. Mesela söz konusu normal bir buluşmaysa, İsveçliler 'den daha dakik olabilecekler sanırım sadece Almanlardır. Eğer yemekli bir gece olacaksa, mutlaka belirtilen saatte yerlerini alırlar. Ama eğer bir ev partisi söz konusu ise belirtilen saatten bir-iki saat geç gelirler, bunun sebebini de "belki ev sahibi henüz hazır değildir" diye açıklıyorlar. Ama diğer tüm konularda süper dakiklerdir ve sizde akdeniz kanınızla biraz geç kalırsanız, suratları biraz aşılabilir :) 


5. Sükut altındır
İsveçliler yukarıda da dediğim gibi utangaç oldukları kadar sessizliğide seven insanlardır. Eğer ilk kez bir isveçliyle konuşuyorsanız, kendinizi zaman zaman, belki bizler için sıkıcı olabilen yada "amanın sanırım birşeyler söylemem lazım" gibi hissedeceğiniz durumlar içinde bulabilirsiniz. Ama bu o kişinin sizden sıkıldığı yada konuşmak istemediği anlamına gelmez. Çünkü isveçliler gerçekten konuşmalar arasında soluklanıp, biraz düşünme fırsatını epeyce kullanırlar. Bu arada da bol döl "ıııı, himmm, yaaaa, mmmm" gibi sesler çıkarabilirler.

6. Fika
Evet lagomdan sonra isveçlilerin en çok kullandıkları kelimelerin başında "fıka" geliyor olsa gerek. Fika isveççe'de yapılan ise ara verip, kahve ve yanında ufak tefek birşeyler yeme işi. Aslında yapılan bir olmasada olur., yeter ki kahve ve küçük bir kek ve birazda muhabbet olsun yeter. Bunu ilk kez part-time çalışırken görmüştüm. Zaten geç başlayan işimiz (09:00 gibi) gün sonuna kadar (17:00) birçok kez yöneticinin işi bölüp, hadi bi'şeyler içelim demesiyle bölününce fika olayını anlamıştım. Özellikle Anna ile Türkiye'de olduğumuz vakitlerde, Anna'nın fika krizleri, fikaya isveçlilerin yemek, uyumak gibi ihtiyaçları olduğunu hissetirmişti.

7. Patates ve sill
İsveç, patates ülkesi. İsveç'te patatesi hemen her yemekte görebilirsiniz. Sill ise "Julbord- Noel yemeği" yazısında açıkladığım balık turşusu. Özellikle midsommar, paskalya, noel gibi tüm geleneksel bayramlarda yenen bir yiyecektir.

8. Love nature
İsveçliler doğayı severler. Hemen herkes doğayı sever ama burada bunu daha iyi bir şekilde görebilirsiniz. isveçlilerin en çok övündükleri şeylerin başında da kocaman ormanları, binlerce şu kaynakları ve adaları gelir. Doğadan da sonuna kadar faydalanırlar. Yılın her vakti, sabahın köründen gece yarılarına kadar yollarda, ormanlarda açılmış patıklarda spor yapan insanları görebilirsiniz. Yada yaz aylarında kendilerini binlerce adaya atmış, güneşlenen binlerce isveçlide görülebilir. Yada sonbaharda ellerinde ahşap sepetleriyle ormanlarda dolaşıp, mantarlar, yabanı yemişler toplayan isveçlileri görebilirsiniz. Benim yemiş toplama hakkındaki yazıma buradan ulaşabilirsiniz.

9. Sosyallik vs. Asosyallik
Ama isveçliler normalde çekingen ama içtikten sonra açılsalar da, isveçliler çok sosyal insanlar değillerdir.  Hem de hiç sosyal değillerdir. Küçük arkadaş grupları için de eğlenirler, vakit geçirirler. Genelde bu arkadaş grupları ilkokul ve lise çağlarından, yada üniversiteden birkaç arkadaşları vardır ve onlarla vakit geçirirler ve yeni arkadaş bulma çabası içinde pek değillerdir. Eğer sizde o küçük grupların arasına girmek isterseniz, epey enerji harcamanız gerekmektedir. Onlar o küçük grupları içinde, sıkı fiki bir ilişki yaşarken, dışardan gelecek yeni insanlara, ki bunlar isveçli bile olsa, kapılarını çok kolay açmazlar. Fakat isveçlilerin kendi içinde aşırı sosyal öldüklerini görebilirsiniz.

10. Din, milliyetçilik
İsveçlilerle din, milliyetçilik gibi konuları konuşmaya çalışırsanız, yüzlerinin asıldığını görebilirsiniz. İsveçliler kimsenin dinine karışmak yada yorum yapmak istemezler, ayrıca kendilerinin de dindar olmadıklarını söylerler. Milliyetçiliğin her aşamasına (evet aşırı milliyetçilik, ırkçılığa kayar) işe ırkçılık gözüyle bakarlar. Fakat isveçliler içten içe epey muhafazakarlardır. Eski geleneklerden kopmak istemezler. Dindar olmadıklarını söyleseler de, kilise de evlenip, çocuklarını kilisede vaftiz ederler (hepsi değil elbette). Ama İsveç'te genede gizli, bastırlmiş ama içten içe olduğu görülen bir milliyetçilik ve hatta ırkçılıkta vardır. tabi bu hemen herkes tarafından reddedilir.

İşte böyle ilk yazı. Aslında yazmaya başladıktan sonra daha yazılacak çok şey olduğunu gördüm ve bu sebeple yazının başlığında ilk bölüm olarak belirtmeye karar verdim çünkü muhtemelen yeniden bir şeyler yazacağım.

2 yorum yapıldı!.:

  1. isveçli insanların kaliteli olduklarını bizzat antalya da gördüm çok kaliteli bir millet.

    YanıtlaSil
  2. Yazıyı İngilizce bir blogdan çevirmişsin ama kaynak da göstermemişsin.

    YanıtlaSil

 
Blogger Templates